ਜਦੋਂ ਇਕ ਦਰੱਖ਼ਤ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਿਲਾਈ - ਮਨੋਜ ਮਿੱਟਾ ਤੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ, ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਯੋਜਨਾਬਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਕਤਲਿਆਮ, ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਇਕ ਕਲੰਕ ਹੈ। ਕਲੰਕ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂ ਕਿ “ ਜਦੋਂ ਰੋਮ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੀਰੋ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ” ਅਤੇ ਇਸ ਕਤਲਿਆਮ ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ, “ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਰੱਖ਼ਤ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਥੋੜਾ ਹਿਲਦੀ ਹੈ।”, ਇਸ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਘੜਨ ਦਾ ਦੋਸ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ‘ਤੇ ਲਗਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲਿਆਮ ਦੇ ਮੁਖ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਗਠਿਤ ਦੋ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੀ ਹਾਲੇ ਤਕ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕੇ।

ਕਿਹੜੀ ਰੁੱਤੇ ਆਏ - ਨਛੱਤਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਸੁਮਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ

ਉਕਤ ਨਾਵਲ, ਪਿਛਲੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਨਛੱਤਰ  ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਅਕਸਰ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਡਾਇਰੀ ਰਖੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਸਾਲ, ਤਾਰੀਖਾ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਦਸ ਕੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਢੰਗ ਤੋਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਨਾਵਲ ਘਟ ਤੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ , ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹੀ ਬਦਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਵਧੇਰੇ ਨਾਂੳ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਜਾਪਦੇ।
 - ਹਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੰਵਰ