
|
bI[aYs[ iZwlo |
Bfrq mhfn df ivrsf, vrqmfn aqy BivwK
bI[aYs[ iZwloN aYzvokyt
bI[jy[pI[ isafsqdfnF nUM acfnk ihMdusqfn df ivrsf
Xfd af igaf. ijvyN kdI ihtlr nUM jrmn kOm dI sLuwD afrIan ivrfsq Xfd afeI sI, qy nqIjf
jrmnF dI qbfhI 'c inwkilaf sI. ieMj hI hux sMGipRvfr nUM vYidk Bfrq aqy kdI sony dI icVI
rih cuwkf rfm rfj Xfd af gey hn. ieh ieiqhfsk duKFq hI hY ik awj 2004 df Bfrq 1932 dy
mMdvfVy vfly jrmnI vfly hflfq `qy KVHf hY. sRI azvfnI jI dI Bfrq AudY vflI rQ Xfqrf sLurU
ho cuwkI hY. iksy smyN bI[jy[pI[ dy imwqr rih cuwky hirafxf dy mwKmMqrI sRI cOtflf ies rwQ
Xfqrf nUM iPrkU BfvnfvF BVkfAux vflI kfrvfeI kih rhy hn.
rfmUvflIaf qy kfmryzF df bfbfbohV ies iksm dI isafsq
qoN votrf nUM Kbrdfr krn leI donIN hwQIN ipwt rhy hn.
Bfjpf 'Bfrq qrwkI qy' dy nfhiraF nfl lok sBf
cox lV rhI hY. pr dUjy qIjy idn Auh mMdr df ijkr krnf vI nhIN Buwldy. aYn[zI[ey[ df purfxf
BfeIvfl krunfinWDI iesnUM 'ibwlI QYly 'coN bfhr af geI' kih irhf hY.
bI[jy[pI[ dy lIzr dws rhy hn ik ieMtrnYWt, ivdysLI kfrF aqy mobfiel PonF dI igxqI lwKF,
kroVF ho geI hY. sUcnf qknflojI nfl Bfrq cMn nUM hwQ lfAux lwgf hY. AuNj iesdI (ivdysLI
pUMjI invysL) sLurUafq nrismHF rfE vyly zf[ mnmohn isMG ny kIqI sI. aKbfrF, tI[ vI[ cYnlF
`qy iesLiqhfrbfjLI df hVH afieaf hoieaf sI, jo cox jLfbqf lfgU hox ipwCoN cox kimsLn ny
rok idwqf hY. suprImkort iesLiqhfrbfjI qy hoey jnqf dy pYsy dy Krcy df ihsfb puwC rhI hY.
vrqmfn Bfrq ivwc 30 ku PI sdI lokF df jIvn-pwDr jrUr
AuWcf hoieaf hY, suwK shUlqF vDIaf hn. bI[jy[pI[ kih rhI hY ik Bfrq cmk irhf hY. pr bfkI
70PI sdI BfrqIaF nUM koeI Prk nhIN ipaf. ijMnf icr ivkfs dy lfB sfry lokF qwk nhIN
phuMcdy, AunHF icr asIN Bfrq nUMy ivkfssLIl nhIN kih skdy. ivroDI iDrF dosL lf rhIaF hn ik
asl ivwc ivkfs bI[jy[pI[ df afpxf hoieaf hY. iekwly pMjfbI nOjvfn hI nhIN, BfrqI zfktr,
ieMjInIar, sfieMsdfn qy hor pysLyvr mfhr, nOkrIaF dI axhoNd aqy imhnq df pUrf muwl nf imlx
kfrn ivdysLF nUM jf rhy hn.
jy vfikaf hI Bfrq ny ieMnI qrwkI kIqI huMdI qf ieh
lok dysL Cwzky ikAuN Bwjdy?
Bfrq dI bhuigxqI jnqf grIbI kfrn idn kwtI kr rhI hY. iswiKaf
aqy ishq dIaf shUlqF awDI vwsoN kol vI nhIN hn. byrojgfr nOjvfn nisLaF dy isLkfr ho gey
hn. iBRsLtfcfry qy ipRvfrvfd isKrF qy hY. aOrqF ijafdqIaF aqy smfijk nfbrfbrI dIaF isLkfr
hn. cOQf ihwsf vwsoN leI pIxvflf pfxI nhIN hY . jy 2004 df Bfrq 1930 df jrmnI bx igaf qF
ijvyN kdI Aus smyN dy jrmnI XhUdI qy kimAUinstF nfl hoeI sI, AuhI ieiqhfs BfrqI muslmfnF
qy iesfeIaF nfl vI duhrfieaf jf skdf. sLurUafq gujrfq qy AuVIsf 'c ho cuwkI hY. sMG pirvfr
dI ies qrHF dI soc nUM koeI Ehlf nhIN rwKdf. hux votF lYx leI iswKF leI pMQ nUM Kqrf (votF
ipwCoN Kqrf tl jFdf hY), ihMdU bhuigxqI nUM BVkf ky bI[jy[pI[ vwloN coxF lVnf, muslmfnF
leI jhfd qy lflU, mfieafvqI horF leI jfqF nUM muwdy bxf ky isafsq kIqI jFdI hY. AuNj ies
isafsq dI sLurUafq ieMdrf gFDI ny dysL bcfAu, grIbI htfAu qy smfjvfd ilafAux vrgy nfairaF
dy vylf ivhfa cuwkx bfad hI ihMdU bhuigxqI df pwqf vrqx nfl kIqI sI. pMjfb nUM dhfkf Br
bldI dy bUQy dy ky qy dysL Br ivwc iswKF nUM dysL-DrohI sfbq krky kFgrs ny bfkI Bfrq `qy
ds sfl rfj kIqf sI. bI[jy[pI[ ny ihMdU kwtVvfd nUM AuBfrn leI muslmfn lwB ley. lyK dy
sLurU ivwc jrmnI df ijLkr afieaf sI. AuQy nfjI pfrtI dI kfmXfbI leI
qIhivaF dy sLurU df afriQk mMdvfVf sI. awj afm BfrqI vI Ausy afriQk hflfq ivMcoN lMG irhf
hY. AudoN nfjIaF ny jrmnI dI KuwsI hoeI sLfn aqy AuWqm nsl hox dI duhfeI idwqI sI, BfrqI
nyqf ihMdusqfn dy mhfn ivrsy dI bhflI df pRcfr krdy hYn. jdo Nik lokqMqr ivwc coxF ijwqx
leI cox mnorQ pwqrF `qy aDfrq isafsq krn nfl hI jmhUrIaq mjLbUq hMudI hY.
hux lok sBf coxF ivwc kFgrs, KwbIaF pfrtIaF aqy ies
dIaF sihXogI pfrtIaF qoN ielfvf sfrIaF iPrkfpRqI ivroDI aqy swB DrmF df siqkfr krn vflIaF
pfrtIaF sMsQfvF, ivakqIaF dy ieh socx df smF hY. ienHf coxF ivwc dysL dy BivwK nUM
bcfAuxf, sMivDfn dy DrminrpwK sMklp dI rfKI krnI, iPrkU qfkqF nUM AuwBrx qoN rokxf,
aMdrUnI qy srhwdI sLfqI, Gwt igxqIaF dI surwiKaf XkInI bnfAuxf aqy lokrfj dI slfmqI aihm
msly hn.dysL ivwc sB leI rotI, kwpVf, mkfn aqy buinafdI shUlqF iswiKaf aqy ishq afid
muhweIaf krvfAux dI loVN hY. ijQy rfsLtrpqI, muwK cox kimsLn qy suprIm kort inrpwK coxF
leI XqnsLIl hn, AuQy smuwcy dysL dy cyqMn vrg aqy mIzIaf vwloN vI iPrkfpRsq rfjnIqI y df
ivroD krnf cfhIdf hY,(AuNj ieh afpxI vfh lf rhy hn) vrnf Bfrq hOlI hOlI swqr vrHy purfxy
jrmnI vwl vDdf jfvygf. |