Swfw
lokqMqr AsPL nhIN hoieAw isrP isAwsqdwn hI AsPL hoey hn-
joigMdr isMG
Bwrq dI sB qoN v`fI pRwpqI ieh rhI hY ik
keI AOOkVW Aqy KdisAW dy bwvjUd ipCly 57 virHAW qoN ieh dunIAw dy sB
qoN v`fy lokqMqr dy rUp ivc itikAw hoieAw hY[ pwiksqwn nwl 4 lVweIAW
qy cIn nwl 1962 ivc iek vfI jMg lVn dy bwvjUd ieh dyS pUrI qrHW iekjut
hY[ hux dyS hyT ilKy cox pRogrwm dy muqwbk 14vIN lok sBw dIAW coxW lVn
jw irhw hY[ coxW dy pihly dOr ivc 20 AprYl 2004 nUM 16 rwjW ivc 141
lok sBw hlikAW ivc votW pYxgIAW[ dUjy dOr ivc 26 AprYl nUM 11 rwjW dy
137 lok sBw hlikAW ivc votW pYxgIAW[ qIjy dOr ivc 5 meI nUM 7 rwjW ivc
83 Aqy AwKrI cOQy dOr ivc 10 meI 2004 nUM 16 rwjW qy kyNdr swisq KyqrW
ivc 182 lok sBw cox hlikAW ivc votW pYxgIAW[ jMmUkSmIr ivc 4 pVwvW Aqy
ibhwr qy XU pI ivc iqMn pVwvW ivc votW pYxgIAw[ jMmU kSmIr ivc do cox
hlikAW ivc 20 AprYl nUM, iek ivc 26 AprYl nUM, iek ivc 5 meI nUM qy
bwkI do ivc 10 meI nUM votW pYxgIAW[ ibhwr ivc pihly pVwA ivc 20 AprYl
nUM 11, dUjy pVwA ivc 26 AprYl nUM 17 Aqy qIjy pVwA ivc 5 meI nUM 30
Aqy 10 meI nUM 18 lok sBw hlikAW ivc Awpxy sMsdI mYNbrW dI cox krngy[
mOjUdw aup rwStrpqI sRI ByroN isMG syKwvq ny Awpxy iek BwSx ivc
ikhw sI ik 1952 ivc jo pihlI cox lVI geI sI, aus ivc aunHW dy isrP 35
rupey Krc hoey sn pr Aj cox lVn leI BwrI mwqrw ivc Dn cwhIdw hY qy ies
dy bwvjUd zrUrI nhIN ik qusIN coxW ivc ijq jwE[ Aj pwrlImYNt dI sIt qy
cox lVn leI Anumwnq hyT iliKAw Krc huMdw hY-
horifMgz, bYj, kYp, tI Srt Awid qy 10 lK rupey, kybl qy hor mIfIAw
qy ieSiqhwrW leI 5 lK rupey qk Krc, 10 cox rYlIAW qy nukV sBwvW qy 15
lK rupey qk Krc huMdw hY[ ies qoN ielwvw BIV iekTI krn leI TykydwrW qy
cwh pwxI dy bMMdobsq leI kiqw jwx vwlw Krc vKrw hY[ cox prcwr leI cox
hlky ivc 10 dPqrW nUM clwaux, sjwvt qy auQy kMm krn vwilAW dy jyb Krc,
dPqr dw ikrwieAw Awid imlw ky Gto Gt 10 lK rupey Krc AwauNdw hY[
g`fIAW dy Krc leI vI 10 ruipAw cwhIdw hY[ ienHW g`fIAW ivc aumIdvwr dI
AwpxI gfI qy ikrwey qy leIAW geIAW gfIAW vI Swml hn[ cox kwrj leI hryk
ivDwn sBw cox hlky ivc 5 gfIAW cwhIdIAW hn[ ies qrHW lok sBw hlky ivc
Gto Gt 50 gfIAW dI loV huMdI hY[ ienHW leI qyl, frweIvr Awid dw Krc
iek hzwr ruipAw rozwnw qk AwauNdw hY[ cox muihMm leI tYlIPon dw Krc
lgBg 7 lK rupey Aw jWdw hY{ bwkI ivroDI aumIdvwrW nUM Awpxy pRcwr hOlw
rKx qy mnwaux leI vI lgBg 10 lK rupey Krc Aw skdw hY[ ies qoN ielwvw
votW vwly idn leI lgBg iek hzwr poilMg stySnW leI votr sUcIAW hwsl
krn, aunHW dIAW kwpIAW iqAwr krn, votr silpW iqAwr krn, jwAlI votrW
nUM cuxOqI dyx leI hox vwly Krc qy poilMg stySnW qy kMm krn vwly vrkrW
dy Bojn qy hor KricAW qy 35 lK rupey Krc ho jWdw hY[ ies qoN ielwvw
hor Putkl KricAW qy 10 lK rupey lg jWdy hn[ ies qrHW Krc dI ieh kul
rkm 1.10 kroV rupey qk bx jWdI hY, jdik cox kimSn ny izAwdwqr sUibAW
ivc lok sBw coxW ivc aumIdvwrW leI vD qoN vD Krc dI h`d 25 lK rupey
qYA kIqI hY[
coxW dy pRbMD qy srkwr nUM vI BwrI Krc krnw pYNdw hY[ 1998 ivc
hoeIAW lok sBw coxW ivc poilMg Awid dy pRbMD qy srkwr ny lgBg 480 kroV
rupey Krc kiqy sn, jdik 1999 ivc lgBg 880 kroV rupey Krc hoey[ hux
2004 dIAW lok sBw coxW ivc srkwrI Kzwny ivcoN 1200 kroV rupey Krc hox
dI sMBwvnw hY[
ies cox mhwXg ivc 67.5 kroV votr 773667 poilMg stySnW qy 10.8 lK
ielYktRwink voitMg msInW rwhIN Awpxy lok sBw numwieMidAW dI cox krngy[
dyS ivc pihlI vwr swry cox hlikAW ivc ielYktRwink vot msInW dI vrqoN
kiqI jwvygI[ ielYktrWink vot msInW dI vrqoN kIqI jwvygI[ ieh gl
mhqvpUrn hY ik coxW lokqMqr dw iek mhqvpUrn AMMg hn[ coxW qy Krc hox
vwly iek iek pysy qy iek iek vot dI AwpxI AihmIAq huMdI hY[ coxW dOrwn
hryk pwrtI qy hryk aumIdvwr ivroDI pwrtI qy ivroDI aumIdvwr nUM kmzor
siQqI ivc drswaux dI koiSS krdw hY[ cwhy kuJ vI hovy, BwrqI likqMqr
AwpxIAW keI AOOkVW dy bwvjUd lgwqwr mzbUq huMdw jw irhw hY[ 1962 dIAW
coxW ivc lMfn tweImz dy nvIN idlI ivc siQq pqrkwr nyivl mYksvYl ny
iliKAw sI ik BwrqI lokqMqr dw 5 qoN 10 swlW ivc pqn ho jwvygw pr aunHW
dI BivKbwxI glq inklI[ BwrqI lokqMqr nUM keI sMMktW dw swhmxw krnw
ipAw hY pr ies dw ArQ ieh nhIN hY ik dyS ivc lokqMqr AsPL ho igAw hY[
ieh zrUr hY ik dyS ivc smyN smyN qy Swsn krn vwly jnqw dy cuxy hoey
sqwDwrI aunHW muidAW v`l Awpxw iDAwn kyNdirq krn ivc AsPL rhy hn,
ijnHW qy aunHW nUM muK qOr qy iDAwn dy ky jnqw dIAW AwsW qy Kry auqrnw
cwhIdw hY[
ijQoN qk Bwrq vrgy ivSwl dyS dw svwl hY, iesdw swsn likqMqirk srkwr
vloN hI clwieAw jw skdw hY pr Aj coxW iek v`fw kwrobwr bx geIAW hn qy
ies qy jo Dn rwSI vK vKpwrtIAW vloN Krc kiqI jWdI hY, auh ikQoN
AwauNdI hY, ies bwry koeI svwl nhIN puiCAw jWdw[ AprYl qy meI ivc hox
vwlIAW lok sBw coxW qy kuJ ivDwn sBw coxW ivc vK vK pwrtIAW vloN 100
kroV rupey qk rkm Krc kiqI jwvygI[ auh ipRMt mIfIAw ivc pRcwr qy 25
kroV rupey qy ielYktRwink mIfIAw ivc 30 kroV rupey qk Krc kr skdIAW hn[
cox smgrI Awid dI KrId qy 15 kroV rupey qk dw Krc aunHW nUM krnw pvygw[
ies qrHW coxW ivc kul imlw ky pwrtIAW qy aumIdvwrW dw kroVW ruipAw Krc
hovygw[
coxW ivc vK vK pwrtIAW vloN Awpxy cox AYLwnnwimAW ivc grIbI htwE
vrgy nwAry lgwey jWdy hn pr coxW qoN bwAd ieh vwAdy Bulw idqy jWdy hn[
jnqw hr vwr Kud nUM T`gI hoeI mihsUs krdI hY pr ies vwr qbdIlI ieh
dyKx nUM imlI hY ik ivkws coxW ivc muK mu`dw bxwieAw igAw hY[
kul imlw ky keI hor mu`dy vI swhmxy Awauxgy qy iBRStwcwr vI crcw dw
ivSw hovygw pr isAwsqdwnW qy pwrtIAW nUM iek g`l zrUr iDAwn ivc rKxI
cwhIdI hY ik qusIN kuJ lokW nUM kuJ smyN qk leI murk bxw skdy ho, kuJ
nUM hmySw pr swirAw nUM qusIN hmySw murk nhIN bxw skdy[
|